از ۱۲ اکتبر ۲۰۲۵، اتحادیه اروپا مهر دستی پاسپورت را کنار میگذارد و سامانه دیجیتال ورود و خروج (EES) را در ۲۹ کشور عضو شنگن راهاندازی میکند. این سیستم با استفاده از دادههای بیومتریک مانند عکس چهره و اثر انگشت، جایگزین مهرهای سنتی میشود و به گفته مقامات اروپایی، کنترل مرزها را دقیقتر و سریعتر خواهد کرد.
آغاز با فرودگاههای بزرگ
اجرای این طرح ابتدا در فرودگاههای اصلی همچون فرانکفورت و شارل دوگل آغاز میشود و سپس طی شش ماه آینده به بنادر و مرزهای زمینی گسترش خواهد یافت. پیشبینی میشود تا ۱۰ آوریل ۲۰۲۶ تمامی گذرگاههای مرزی شنگن مجهز به این سامانه باشند.
ثبت دادههای بیومتریک
مسافران غیراروپایی در اولین ورود باید یک تصویر چهره و چهار اثر انگشت ارائه دهند. کودکان زیر ۱۲ سال تنها عکس چهره ثبت میکنند. اطلاعات در پایگاه داده برای سه سال ذخیره میشود و در صورت تخلف (ماندن بیش از زمان مجاز)، این مدت به پنج سال افزایش مییابد.
هدف: امنیت بیشتر و کاهش تخلفات
کمیسیون اروپا اعلام کرده که این سامانه جایگزین مهرهای زمانبر و غیرقابل اعتماد میشود و امکان شناسایی خودکار افراد متخلف از قوانین اقامت را فراهم میکند. همچنین مسافران دارای گذرنامه بیومتریک میتوانند از کیوسکهای خودکار استفاده کنند، اگرچه انتظار میرود در ماههای نخست تأخیرهایی رخ دهد.
گامی به سوی ETIAS
راهاندازی EES مقدمهای برای سامانه اطلاعات و مجوز سفر اروپا (ETIAS) است که از اواخر ۲۰۲۶ اجرایی خواهد شد. بر اساس این طرح، اتباع کشورهای معاف از ویزا باید پیش از سفر مجوز ۲۰ یورویی دریافت کنند؛ مشابه برنامه «ESTA» در ایالات متحده.
چشمانداز
کارشناسان میگویند با ترکیب EES و ETIAS، اتحادیه اروپا نهتنها امنیت مرزی خود را تقویت میکند بلکه زمان انتظار در مبادی ورودی را پس از ثبت اولیه کاهش خواهد داد. هرچند این پروژهها بارها به تعویق افتادهاند، مقامات امیدوارند تجربه کشورهایی مانند استرالیا و آرژانتین به اجرای موفق کمک کند.
