پنج برنامه اقامت دائم در آمریکای لاتین بدون سرمایه‌گذاری و حضور فیزیکی
پاراگوئه، اروگوئه و سه کشور دیگر در آمریکای لاتین هنوز اقامت دائم بدون سرمایه‌گذاری و بدون الزام حضور طولانی‌مدت ارائه می‌دهند، اما تحلیلگران هشدار می‌دهند این مسیرها در حال بسته شدن هستند.
به گزارش IMI Daily تعداد محدودی از کشورهای آمریکای لاتین هنوز برنامه‌های اقامت دائمی دارند که نه سرمایه‌گذاری قابل توجه می‌خواهند و نه حضور فیزیکی طولانی‌مدت را الزامی می‌کنند. این برنامه‌ها که تحلیلگران آنها را «تک‌شاخ» می‌نامند، در حال کمیاب شدن هستند و کارشناسان هشدار می‌دهند که روند کلی منطقه به سمت سخت‌تر شدن شرایط در حرکت است.
پاراگوئه خود نمونه‌ای از این تغییر مسیر است. تا پنج سال پیش، این کشور اقامت دائم بدون سرمایه‌گذاری و بدون حداقل اقامت فیزیکی ارائه می‌داد، اما این مسیر دیگر وجود ندارد. با این حال، پاراگوئه هنوز گزینه‌های جذابی دارد: برنامه Investor Pass که از آوریل ۲۰۲۶ راه‌اندازی شده، با سپرده ۳۰ درصدی از خرید ملک ۲۰۰ هزار دلاری، اقامت دائم فوری می‌دهد.
سه معیار برنامه‌های استثنایی
برنامه‌های اقامتی که به عنوان «تک‌شاخ» شناخته می‌شوند، باید سه معیار را برآورده کنند: اول، نیاز به سرمایه‌گذاری ندارند و فقط اثبات درآمد یا پس‌انداز کافی است، نه خرید ملک یا سرمایه‌گذاری در صندوق. دوم، از همان ابتدا اقامت دائم اعطا می‌کنند، نه اقامت موقت که بعداً باید تبدیل شود. سوم، حفظ اقامت آسان است و نیاز به حضور فیزیکی طولانی ندارد.
بر اساس منابع موجود، پاراگوئه یکی از این کشورها بود اما دیگر نیست. پاراگوئه اکنون سه مسیر اصلی دارد: اقامت موقت دو ساله که بعداً به دائم تبدیل می‌شود و فقط اثبات توانایی مالی می‌خواهد؛ برنامه Investor Pass که با سرمایه‌گذاری ۱۵۰ هزار دلار در گردشگری یا ۲۰۰ هزار دلار در املاک یا اوراق بهادار، اقامت دائم فوری می‌دهد و فقط یک بار ورود هر سه سال لازم است؛ و برنامه SUACE که با ۷۰ هزار دلار سرمایه‌گذاری تولیدی یا ۴۰ هزار دلار در صنعت فیلم، اقامت دائم فوری می‌دهد اما نیاز به تشکیل شرکت و استخدام پنج کارمند محلی دارد.
دولت پاراگوئه در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۷ هزار درخواست اقامت جدید پردازش کرد، در مقایسه با ۲۸ هزار مورد در ۲۰۲۴، و پیش‌بینی می‌شود این رقم در ۲۰۲۶ به بیش از ۸۰ هزار برسد. حدود ۳۰ هزار درخواست در ۲۰۲۵ از شهروندان برزیلی بود.
چرا این برنامه‌ها در حال ناپدید شدن هستند؟
آمریکای لاتین در مرحله‌ای از چرخه تغییرات است که اروپا سال‌ها پیش طی کرد. روند کلی این است که کشورها به سمت محیطی حرکت می‌کنند که یا سرمایه‌گذاری قابل توجه می‌خواهند یا زمان و حضور فیزیکی طولانی را الزامی می‌کنند. پاراگوئه نمونه روشنی از این تغییر است: مسیر قدیمی که اقامت دائم بدون سرمایه‌گذاری و بدون حداقل اقامت می‌داد، دیگر وجود ندارد.
سرعت تغییرات قانونی در این کشورها قابل توجه است. فقط برنامه Investor Pass پاراگوئه در کمتر از یک سال توسط سه قطعنامه (۰۹۳۷/۲۰۲۵، ۱۰۵۲/۲۰۲۵ و ۰۲۸۳/۲۰۲۶) تغییر کرده، و قطعنامه DNM 407/2026 در ژوئیه ۲۰۲۶ قوانین تبدیل اقامت موقت به دائم را به طور کامل بازنویسی کرد. این یعنی هر اطلاعاتی که قبل از این تاریخ منتشر شده، منسوخ است.
پاناما نیز تغییرات مشابهی داشته است. فرمان اجرایی ۱۷ مورخ ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ آستانه برنامه Qualified Investor را به ۳۰۰ هزار دلار برای ملک جدید از سازنده و ۵۰۰ هزار دلار برای ملک دست دوم افزایش داد. کاستاریکا نیز پس از بسته شدن پنجره مزایای قانون ۹۹۹۶ در ژوئیه ۲۰۲۶، آستانه سرمایه‌گذاری برنامه Inversionista را به وضوح تنظیم نکرده است.
مقایسه گزینه‌های موجود
بر اساس اطلاعات موجود، چند کشور هنوز مسیرهای نسبتاً آسان دارند، اگرچه جزئیات دقیق پنج برنامه «تک‌شاخ» که در عنوان اصلی ذکر شده، در منابع مستقل تأیید نشده است.
پاراگوئه با سیستم مالیاتی سرزمینی که درآمد خارجی را با نرخ صفر مالیات می‌گیرد، برای کارآفرینان و سرمایه‌گذاران جذاب است. اقامت دائم از طریق Investor Pass فقط یک بار ورود هر سه سال نیاز دارد. تابعیت پس از سه سال اقامت دائم امکان‌پذیر است، اما خود فرآیند تابعیت حضور واقعی می‌خواهد (حداکثر سه ماه خارج از کشور در هر سال). پاراگوئه همچنین حقوق اسکان در کشورهای MERCOSUR (آرژانتین، برزیل، اروگوئه و بولیوی) را می‌دهد.
پاناما برنامه Pensionado را با حدود ۱۰۰۰ دلار درآمد بازنشستگی ارائه می‌دهد که اقامت دائم فوری می‌دهد. پاناما نیز سیستم مالیاتی سرزمینی دارد. برنامه Friendly Nations و Qualified Investor نیز وجود دارد، اما دومی اکنون ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار دلار سرمایه‌گذاری در املاک می‌خواهد.
کاستاریکا برنامه Pensionado را با ۱۰۰۰ دلار و Rentista را با ۲۵۰۰ دلار درآمد ثابت ارائه می‌دهد. این کشور نیز سیستم مالیاتی سرزمینی دارد.
اکوادور با حدود ۱۳۷۵ دلار درآمد بازنشستگی یا سرمایه‌گذاری اقامت می‌دهد و دلاریزه است، که ریسک نرخ ارز را از بین می‌برد. اما اکوادور بر خلاف پاناما و کاستاریکا، درآمد خارجی مقیمان را نیز مالیات می‌گیرد.
اروگوئه از طریق مدل rentista بر اساس درآمد منفعل اقامت می‌دهد و مزیت مالیاتی یازده ساله روی درآمد سرمایه‌گذاری خارجی ارائه می‌کند، اما اصلاحیه ۲۰۲۶ این مزیت را مشروط به بیش از ۱۸۳ روز حضور واقعی در سال یا سرمایه‌گذاری میلیونی کرده است.
شیلی از اقامت موقت به دائم و سپس پس از پنج سال به قوی‌ترین پاسپورت منطقه منتهی می‌شود.
مکزیک در ژوئیه ۲۰۲۵ قوانین خود را سخت‌تر کرد و اکنون حدود ۴۴۰۰ دلار درآمد یا ۷۴ هزار دلار پس‌انداز برای اقامت موقت می‌خواهد و درآمد جهانی را مالیات می‌گیرد.
آرژانتین از طریق مدل rentista اقامت می‌دهد و در فقط دو سال به تابعیت منتهی می‌شود، اما این قانون دو ساله در دادگاه مورد اعتراض است: نسخه بدون خروج فرمان در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ لغو شد و پرونده اکنون در دیوان عالی است. آرژانتین نیز درآمد جهانی را مالیات می‌گیرد.
پرو از طریق مسیرهای rentista و سرمایه‌گذار اقامت می‌دهد و پس از دو سال به تابعیت منتهی می‌شود، اما قانون جدید ۳۲۴۲۱ این مدت را به پنج سال افزایش می‌دهد. این قانون هنوز لازم‌الاجرا نشده و فقط یک روز پس از انتشار آیین‌نامه اجرایی آن اجرا می‌شود.
این خبر برای ایرانیان چه معنایی دارد؟
برای شهروندان ایرانی که به دنبال اقامت دائم بدون سرمایه‌گذاری سنگین یا نقل مکان کامل هستند، این برنامه‌های آمریکای لاتین می‌توانند گزینه‌های جذابی باشند، اما با چند نکته مهم.
اول، سرعت تغییرات قانونی در این کشورها بالاست و برنامه‌هایی که امروز وجود دارند ممکن است فردا بسته شوند یا شرایط سخت‌تری پیدا کنند. پاراگوئه در عرض چند سال مسیر آسان خود را بست، و کشورهای دیگر نیز در حال حرکت به همین سمت هستند.
دوم، اقامت قانونی با اقامت مالیاتی متفاوت است. داشتن کارت اقامت به تنهایی نه شما را در کشور جدید مشمول مالیات می‌کند و نه اقامت مالیاتی شما را در کشور مبدأ پایان می‌دهد. اقامت مالیاتی از جابه‌جایی واقعی مرکز زندگی ناشی می‌شود و اغلب به الزامات حضور فیزیکی مرتبط است. اگر کارت اقامت بگیرید اما همچنان در کشور مبدأ زندگی کنید، معمولاً همچنان در آنجا مشمول مالیات کامل هستید.
سوم، برخی از این کشورها مانند پاراگوئه و پاناما سیستم مالیاتی سرزمینی دارند که فقط درآمد داخلی را مالیات می‌گیرند، در حالی که دیگران مانند مکزیک، آرژانتین و اکوادور درآمد جهانی را مالیات می‌گیرند. این تفاوت برای برنامه‌ریزی مالی بسیار مهم است.
چهارم، پاسپورت ایران محدودیت‌های سفر دارد، بنابراین دسترسی به پاسپورت دوم می‌تواند ارزشمند باشد. پاراگوئه پس از سه سال اقامت دائم امکان تابعیت می‌دهد، آرژانتین در دو سال (اگر قانون تأیید شود)، و شیلی پس از پنج سال قوی‌ترین پاسپورت منطقه را ارائه می‌دهد. با این حال، پاسپورت پاراگوئه دسترسی به ایالات متحده ندارد.
پنجم، برخی از این کشورها مانند پاراگوئه امکان حفظ اقامت با حضور بسیار کم (یک بار هر سه سال) را می‌دهند، که برای کسانی که می‌خواهند انعطاف‌پذیری داشته باشند جذاب است. اما این به معنای اقامت مالیاتی یا پایان تعهدات مالیاتی در کشور مبدأ نیست.
ششم، هزینه‌ها متفاوت است: پاراگوئه با SUACE از ۴۰ هزار دلار شروع می‌شود، Investor Pass ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار دلار می‌خواهد، پاناما Qualified Investor ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار دلار، در حالی که برنامه‌های بازنشستگی پاناما، کاستاریکا و اکوادور فقط اثبات درآمد ثابت ماهانه می‌خواهند.
هفتم، زبان و شرایط زندگی مهم است. اسپانیایی در همه این کشورها ضروری است، و کیفیت زندگی، مراقبت‌های بهداشتی و زیرساخت‌ها بسیار متفاوت است. پاراگوئه به صراحت می‌گوید که آسونسیون لیسبون نیست و مراقبت‌های بهداشتی خارج از کلینیک‌های خصوصی محدود است.
توصیه نهایی: هر تصمیمی باید بر اساس منابع رسمی به‌روز و مشاوره با وکیل مجاز باشد، زیرا قوانین به سرعت تغییر می‌کنند و اطلاعات چند ماه قبل ممکن است منسوخ شده باشد.
پرسش‌های متداول
آیا پاراگوئه هنوز اقامت دائم بدون سرمایه‌گذاری می‌دهد؟
خیر، مسیر قدیمی که اقامت دائم بدون سرمایه‌گذاری و بدون حداقل اقامت می‌داد دیگر وجود ندارد. اکنون یا باید سرمایه‌گذاری کنید (۴۰ تا ۲۰۰ هزار دلار بسته به برنامه) یا از مسیر اقامت موقت دو ساله استفاده کنید که بعداً به دائم تبدیل می‌شود.
چند وقت یک بار باید برای حفظ اقامت دائم پاراگوئه به کشور سفر کنم؟
اگر از طریق برنامه Investor Pass اقامت دائم بگیرید، فقط یک بار هر سه سال باید وارد پاراگوئه شوید. این یکی از سبک‌ترین الزامات حضور در هر برنامه اقامت از طریق سرمایه‌گذاری در جهان است.
آیا داشتن اقامت دائم در پاراگوئه یعنی من دیگر در ایران مشمول مالیات نیستم؟
خیر، اقامت قانونی با اقامت مالیاتی متفاوت است. کارت اقامت به تنهایی نه شما را در پاراگوئه مشمول مالیات می‌کند و نه اقامت مالیاتی شما را در ایران پایان می‌دهد. اقامت مالیاتی از جابه‌جایی واقعی مرکز زندگی و اقتصادی شما ناشی می‌شود. برای مشاوره مالیاتی باید با متخصص مالیاتی مشورت کنید.
چقدر طول می‌کشد تا از اقامت دائم پاراگوئه به تابعیت برسم؟
سه سال پس از دریافت اقامت دائم می‌توانید درخواست تابعیت دهید. فرآیند تابعیت از طریق دیوان عالی دادگستری انجام می‌شود، نه اداره مهاجرت، و شامل آزمون زبان و شهروندی است. توجه کنید که خود فرآیند تابعیت حضور واقعی می‌خواهد (حداکثر سه ماه خارج از کشور در هر سال).
آیا می‌توانم با پول تابعیت پاراگوئه بخرم؟
خیر، پاراگوئه هیچ برنامه تابعیت از طریق سرمایه‌گذاری ندارد. سرمایه‌گذاری فقط شما را به اقامت دائم فوری می‌رساند، اما ساعت سه ساله تا تابعیت برای همه یکسان است و تابعیت توسط دیوان عالی دادگستری تصمیم‌گیری می‌شود. هر کسی که به شما پاسپورت پاراگوئه در ازای پول بفروشد، چیزی می‌فروشد که وجود ندارد.
منابع
آخرین بررسی: