قوانین مهاجرت کشورها مملو از تحولات کمتر گزارششده و در عین حال قابل توجه است. از لغو انبوه شهروندی کویت گرفته تا درخواستهای عقبافتاده شهروندی قبرس، لایحه متوقفشده تابعیت کانادا و الزامات زبان جدید فرانسه. در اینجا مروری مختصر از بهروزرسانیهای اخیر در این زمینه پویا آمده است.
1. تحولات قوانین مهاجرت کشورها: کویت
کمپین بررسی شهروندی کویت به سطوح بیسابقهای رسیده است و تنها در فوریه 2025 بیش از 9400 نفر از تابعیت خود محروم شدند. این به دنبال لغو 12000 شهروندی از اوت 2024، یکی از گستردهترین ممیزیهای تابعیت کشورهای حوزه خلیجفارس است.
اخیرا کمیته عالی تحقیقات شهروندی کویت 13 مورد از تابعیت مضاعف غیرقانونی را شناسایی کرد که منعکسکننده موضع سخت کویت در برابر چند تابعیتی است. سیاستی که در قوانین مهاجرت کشورها در حاشیه خلیجفارس اکثرا مشاهده میشود. در میان افراد آسیبدیده، 9418 زن تابعیت حاصل از ازدواج یا وابستگی خود را از دست دادند، در حالی که 443 مورد مربوط به کلاهبرداری یا جعل بود.
شیخ فهد آل یوسف الصباح، نخستوزیر موقت کویت رهبر کمیته بررسی 32,000 همسر تابعیت گرفته شهروندان کویتی است. این کمیته موارد تکاندهندهای را کشف کرده است؛ مانند یک شهروند کویتی که مدارک شهروندی جعلی را میفروخته و طی دههها 234 مورد شهروندی جعلی اعطا کرده است.
البته زنانی که تابعیت خود را از دست میدهند، شغل و حقوق خود را حفظ کرده و بازنشستگان همچنان مستمری دریافت میکنند. این کمیته قصد دارد تا بررسیهای خود را هر چه زودتر تکمیل کند و تغییر شکل جمعیت طبیعی کویت را رقم بزند.
2. تحولات قوانین مهاجرت کشورها: قبرس
دادگاه گذرنامه طلایی قبرس با تاخیر دیگری به دلیل عوارض شهادت شهود روبرو شده است. این دادگاه که شامل 86 لغو تابعیت از سال 2013 بود، پس از بروز مشکلاتی در مورد شهادت از راه دور یک شاهد مستقر در بریتانیا به 24 فوریه موکول شد.
دادستانها قصد دارند 10 تا 12 شاهد را در پرونده علیه دمتریس سیلوریس، رئیس پیشین مجلس نمایندگان و دیگر متهمان فراخوانی کنند. بررسیها نشان داد که 51 درصد از 6779 شهروندی اعطاشده بین سالهای 2007 تا 2020 به متقاضیان فاقد صلاحیت داده شده است. امری که از سو استفادههای سیستمی از توافقنامههای مالکیت متقلبانه و تضاد منافع در قوانین مهاجرت کشورها حکایت دارد.
قبرس با 11,891 پرونده معوقه که به سال 2007 بازمیگردد، با یک عقبماندگی سرسامآور در اعطای شهروندی دستوپنجه نرم میکند. درخواستهای مبتنی بر اقامت 57 درصد از عقبماندگیها را تشکیل میدهند، در حالی که درخواستهای مبتنی بر ازدواج 19 درصد موارد هستند.
بین سالهای 2020 تا ژوئیه 2023، قبرس 22740 درخواست موفق شهروندی را بررسی کرد که تعداد تاییدیهها در سال 2022 به 7071 مورد رسید. با این حال، 23646 درخواست مجوز ورود و 37782 درخواست اقامت موقت کماکان برای بیش از پنج سال حل نشده است.
3. تحولات قوانین مهاجرت کشورها: کانادا
در ادامه بررسی قوانین مهاجرت کشورها باید به کانادا اشاره کنیم که همانند کویت با بحران شهروندی مواجه است. پارلمان کانادا اجرای لایحه C-71 را متوقف میکند، لایحهای که هدف آن رسیدگی به موضوع «کاناداییهای گمشده» است. یعنی کودکانی که در خارج از کشور از والدین کانادایی متولد شدهاند، والدینی که خودشان در خارج از کانادا به دنیا آمدهاند! قانون سال 2009 تابعیت را برای چنین افرادی محدود میکند، اما یک چالش و خلا قانونی ایجاد کرده است.
لایحه C-71 به دنبال بازگرداندن این حقوق به طور داوطلبانه است. بنابراین والدین را ملزم میکند تا از طریق یک شرط اقامت سه ساله، روابط قابل توجه خود را با کانادا نشان دهند. بدون قانون جدید، ادعاهای شهروندی کانادا میتواند پس از مارس 2025 افزایش یابد، بدون اینکه محدودیتی برای اقامت وجود داشته باشد.
دفتر بودجه پارلمان کانادا تخمین میزند که 115000 شهروند جدید بتوانند ظرف پنج سال تحت شرایط اخذ تابعیت کانادا شوند. با این حال، تعلیق پارلمان، حلوفصل بهموقع را مورد تردید قرار داده است و مقامات کماکان در تلاش برای اصلاح نظام شهروندی هستند.
4. تحولات قوانین مهاجرت کشورها: فرانسه
فرانسه آزمون زبان اجباری را برای متقاضیان اجازه اقامت موقت (carte de séjour) الزامی کرده است. این قانون جایگزین سیستم قبلی میشود که فقط به یک قرارداد و تعهد به یادگیری زبان فرانسه نیاز داشت. قانون جدید، دانش زبان فرانسه را معادل دانش آموزان دبیرستانی 11 تا 15 ساله میخواهد.
ارزیابی دولتی نشان میدهد که این الزامات میتواند مانع از ماندن 60.000 نفر در فرانسه شود. سطوح تسلط بالاتر برای درخواست اقامت طولانیمدت یا شهروندی مورد نیاز است. این اصلاحات بخشی از تغییرات مهاجرتی گستردهتر ازجمله افزایش کنترل مرزها و اخراج مهاجران غیرقانونی با هدف ترویج ادغام بیشتر خارجیها در جامعه فرانسه است.
از لغو گسترده شهروندی کویت گرفته تا درخواستهای معوقه قبرس، بنبست قانونی کانادا و الزامات زبان فرانسه، این تحولات، پیچیدگیها و چالشهای سیاستها و قوانین مهاجرت کشورها در زمینه شهروندی و اقامت در سراسر جهان را برجسته میکند.
